ตัวชี้วัด O21 การประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2569
| ข้อ | ข้อมูล | องค์ประกอบด้านข้อมูล |
|---|---|---|
| o21 | การประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 | ○ แสดงข้อมูลการประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 อย่างน้อยด้านละ 1 ด้าน จาก 3 ด้าน ดังต่อไปนี้ (1) ด้านการพิจารณาอนุมัติ อนุญาตของทางราชการ (2) ด้านการใช้อำนาจและตำแหน่งหน้าที่ (3) ด้านการใช้จ่ายงบประมาณ ○ ในการประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ต้องมีรายละเอียดอย่างน้อยประกอบด้วย (1) การคัดเลือกกระบวนงานหรือโครงการที่มีความเสี่ยงการทุจริต อย่างน้อย 1 กระบวนงานหรือโครงการ (2) การกำหนดประเด็นความเสี่ยงการทุจริต (3) การกำหนดเกณฑ์การประเมินความเสี่ยงการทุจริต (4) การประเมินระดับความรุนแรงของความเสี่ยงการทุจริต (5) การจัดทำมาตรการควบคุมความเสี่ยงการทุจริต หมายเหตุ |
--------------------------------------------------------------------------------------
1.ข้อมูลการประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
ตารางที่ 1 สรุปการคัดเลือกกระบวนงานหรือโครงการที่มีความเสี่ยงการทุจริต ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
| ลำดับ | ด้านการประเมิน | กระบวนงาน/โครงการที่ประเมิน | ประเด็นความเสี่ยงการทุจริต |
|---|---|---|---|
| 1 | การพิจารณาอนุมัติ อนุญาตของทางราชการ | การอนุมัติ อนุญาตของทางราชการ | หน่วยงานไม่มีภารกิจด้านการอนุมัติ อนุญาตตามพระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ.2558 จึงไม่มีประเด็นความเสี่ยงการทุจริต |
| 2 | การใช้อำนาจและตำแหน่งหน้าที่ | การจัดทำ TOR โครงการบริหารประเด็นการสื่อสารเพื่อขยายผลการรับรู้บทบาทภารกิจของ สกนช. | ความเสี่ยงในการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะหรือเงื่อนไขที่เอื้อประโยชน์แก่ผู้ประกอบการรายใดรายหนึ่ง หรือการใช้ดุลพินิจโดยมิชอบ |
| 3 | การใช้จ่ายงบประมาณ | การจัดซื้อจัดจ้างและการตรวจรับงาน | ความเสี่ยงในการเรียกรับสินบน การเอื้อประโยชน์แก่ผู้รับจ้าง หรือการตรวจรับงานไม่เป็นไปตามสัญญา |
ตารางที่ 2 เกณฑ์การประเมินความเสี่ยงการทุจริต
2.1 เกณฑ์การประเมินโอกาสเกิด (Likelihood)
| ระดับคะแนน | เกณฑ์การพิจารณา |
|---|---|
| 5 | มีโอกาสเกิดมากกว่า 5 ครั้งต่อปี |
| 4 | มีโอกาสเกิดไม่เกิน 4 ครั้งต่อปี |
| 3 | มีโอกาสเกิดไม่เกิน 3 ครั้งต่อปี |
| 2 | มีโอกาสเกิดไม่เกิน 2 ครั้งต่อปี |
| 1 | มีโอกาสเกิด 1 ครั้งต่อปี |
2.2 เกณฑ์การประเมินผลกระทบ (Impact)
| ระดับคะแนน | เกณฑ์การพิจารณา |
|---|---|
| 5 | ส่งผลกระทบต่อบุคลากรน้อยกว่า 5 ราย หรือกระทบต่อองค์กรอย่างรุนแรง |
| 4 | ส่งผลกระทบต่อบุคลากร 6–10 ราย |
| 3 | ส่งผลกระทบต่อบุคลากร 11–15 ราย |
| 2 | ส่งผลกระทบต่อบุคลากร 16–20 ราย |
| 1 | ส่งผลกระทบต่อบุคลากร 21–30 ราย |
2.3 เกณฑ์การแปลผลระดับความเสี่ยง
| คะแนนรวม | ระดับความเสี่ยง | สี |
|---|---|---|
| ต่ำกว่า 5 | ต่ำ | 🟢 |
| 5–9 | ปานกลาง | 🟡 |
| 10–14 | สูง | 🟠 |
| 15 คะแนนขึ้นไป | สูงมาก | 🔴 |
ตารางที่ 3 ผลการประเมินความเสี่ยงการทุจริตและมาตรการควบคุม
| กระบวนงาน/โครงการ | ประเด็นความเสี่ยงการทุจริต | โอกาสเกิด (L) | ผลกระทบ (I) | คะแนนความเสี่ยง (L×I) | ระดับความเสี่ยง | มาตรการควบคุมความเสี่ยง |
|---|---|---|---|---|---|---|
| การอนุมัติ อนุญาตของทางราชการ | ไม่มีภารกิจด้านการอนุมัติ อนุญาต จึงไม่มีความเสี่ยงการทุจริต | ไม่มี | ไม่มี | ไม่มี | ไม่มีความเสี่ยง | ไม่มี |
| การจัดทำ TOR | การกำหนด TOR เอื้อประโยชน์แก่ผู้ประกอบการ หรือใช้ดุลพินิจโดยมิชอบ | 1 | 2 | 2 | ต่ำ | แต่งตั้งคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ กำหนดคุณลักษณะตามหลักเกณฑ์กรมบัญชีกลาง ไม่กำหนดคุณลักษณะเฉพาะที่เอื้อประโยชน์แก่รายใดรายหนึ่ง |
| การจัดซื้อจัดจ้าง | การประสานงานกับผู้รับจ้างล่วงหน้า หรือเรียกรับสินบน | 1 | 3 | 3 | ต่ำ | คณะกรรมการและเจ้าหน้าที่พัสดุลงนามรับรองว่าไม่มีส่วนได้เสียกับผู้รับจ้าง ปฏิบัติตามระเบียบพัสดุอย่างเคร่งครัด |
| การตรวจรับงาน | การตรวจรับงานไม่เป็นไปตาม TOR เพื่อแลกกับผลประโยชน์ | 1 | 2 | 2 | ต่ำ | แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับ ตรวจสอบผลงานให้เป็นไปตาม TOR ก่อนเบิกจ่าย และจัดทำหลักฐานประกอบการตรวจรับทุกครั้ง |
2.การประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ต้องมีรายละเอียดอย่างน้อยประกอบด้วย
ตารางการประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
| (1) การคัดเลือกกระบวนงานหรือโครงการที่มีความเสี่ยงการทุจริต | (2) การกำหนดประเด็นความเสี่ยงการทุจริต | (3) การกำหนดเกณฑ์การประเมินความเสี่ยงการทุจริต | (4) การประเมินระดับความรุนแรงของความเสี่ยงการทุจริต | (5) การจัดทำมาตรการควบคุมความเสี่ยงการทุจริต |
|---|---|---|---|---|
| โครงการบริหารประเด็นการสื่อสารเพื่อขยายผลการรับรู้บทบาทภารกิจของสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 โดยคัดเลือกกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้าง เนื่องจากเป็นกระบวนงานที่มีการใช้ดุลพินิจและมีวงเงินงบประมาณ จึงอาจมีความเสี่ยงต่อการทุจริตหรือการรับสินบน | 1. การจัดทำ TOR- กำหนดรายละเอียดหรือคุณลักษณะเฉพาะที่เอื้อประโยชน์แก่ผู้ประกอบการรายใดรายหนึ่ง- ใช้ดุลพินิจโดยมิชอบในการกำหนดคุณสมบัติผู้เสนอราคา 2. การจัดซื้อจัดจ้าง- การติดต่อหรือประสานงานกับผู้เสนอราคาล่วงหน้า- การเรียกรับสินบนหรือผลประโยชน์เพื่อเอื้อประโยชน์ในการพิจารณาผลการจัดซื้อจัดจ้าง 3. การตรวจรับงาน- ตรวจรับงานไม่เป็นไปตาม TOR หรือเงื่อนไขในสัญญา เพื่อแลกกับผลประโยชน์หรือสินน้ำใจ |
ใช้หลักเกณฑ์การประเมินความเสี่ยงตามคู่มือการประเมินความเสี่ยงการทุจริต (CRA) ของสำนักงาน ป.ป.ท. โดยพิจารณาจาก 1. โอกาสเกิด (Likelihood : L) 1 = เกิดน้อยมาก 2 = เกิดน้อย 3 = ปานกลาง 4 = สูง 5 = สูงมาก 2. ผลกระทบ (Impact : I) 1 = ผลกระทบน้อยมาก 2 = ผลกระทบน้อย 3 = ปานกลาง 4 = สูง 5 = สูงมาก การคำนวณระดับความเสี่ยง = L × I เกณฑ์แปลผล • 1–4 = ระดับต่ำ (สีเขียว)• 5–9 = ระดับปานกลาง (สีเหลือง) • 10–14 = ระดับสูง (สีส้ม) • 15–25 = ระดับสูงมาก (สีแดง) |
การจัดทำ TOR L = 1 I = 2 คะแนน = 2 ระดับต่ำ (สีเขียว) การจัดซื้อจัดจ้าง การตรวจรับงาน สรุปภาพรวมของโครงการอยู่ใน ระดับความเสี่ยงต่ำ (Low Risk) |
1. การจัดทำ TOR - แต่งตั้งคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญในการจัดทำ TOR - กำหนดคุณลักษณะตามหลักเกณฑ์ของกรมบัญชีกลาง โดยไม่กำหนดรายละเอียดที่เอื้อประโยชน์แก่ผู้ประกอบการรายใดรายหนึ่ง 2. การจัดซื้อจัดจ้าง - ดำเนินการตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 และระเบียบที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด - คณะกรรมการและเจ้าหน้าที่พัสดุลงนามรับรองว่าไม่มีส่วนได้เสียกับผู้เสนอราคา - เปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างผ่านเว็บไซต์ของหน่วยงาน 3. การตรวจรับงาน - แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับพัสดุที่มีความรู้ความสามารถ - ตรวจสอบผลงานให้เป็นไปตาม TOR และสัญญาก่อนการตรวจรับและเบิกจ่าย - จัดทำรายงานผลการตรวจรับพร้อมหลักฐานประกอบทุกครั้ง 4. มาตรการสนับสนุน - ประกาศและขับเคลื่อนนโยบาย No Gift Policy - จัดอบรมด้านคุณธรรมและจริยธรรมแก่บุคลากร - กำหนดช่องทางร้องเรียนและคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแส |
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ข้อมูลอื่นๆ เพิ่มเติม
การประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2569
การประเมินความเสี่ยงการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 (Corruption Risk Assessment : CRA) เป็นกระบวนการที่หน่วยงานของรัฐต้องดำเนินการเพื่อ ค้นหา วิเคราะห์ และกำหนดมาตรการป้องกันความเสี่ยงที่อาจนำไปสู่การทุจริตหรือประพฤติมิชอบ ในภารกิจของหน่วยงาน โดยใช้แนวทางและคู่มือที่จัดทำโดย สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (ป.ป.ท.) สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) ได้มีการประเมินความเสี่ยงภายในระบบการควบคุมภายในและการบริหารจัดการความเสี่ยง สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) ประกอบด้วยคำสั่งและรายงานของสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) เกี่ยวกับการพัฒนาระบบการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการความเสี่ยงด้านการทุจริตประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ประเด็นหลักประกอบด้วยการปรับปรุงโครงสร้างคณะกรรมการติดตามประเมินผลเพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานของกระทรวงการคลัง และการจัดทำแผนบริหารความเสี่ยงการทุจริตในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างสำหรับโครงการประชาสัมพันธ์ โดยเน้นการประเมินเชิงปริมาณผ่านโอกาสเกิด (Likelihood) และผลกระทบ (Impact) เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันเชิงรุก
1. การจัดตั้งระบบการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยง
สกนช. ได้ให้ความสำคัญกับการวางรากฐานระบบการควบคุมภายในที่มีประสิทธิภาพ เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ในการดูแลรักษาทรัพย์สิน ป้องกันความเสียหาย การรั่วไหล และการทุจริต โดยมีรายละเอียดโครงสร้างและอำนาจหน้าที่ดังนี้:
1.1 โครงสร้างคณะกรรมการติดตามประเมินผล (คำสั่งที่ 7/2569)
มีการแต่งตั้งคณะกรรมการติดตามประเมินผลและจัดทำรายงานการประเมินระบบการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยง โดยมีองค์ประกอบสำคัญดังนี้:
- ประธานกรรมการ ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผน
- กรรมการ ประกอบด้วยผู้อำนวยการจากส่วนงานต่างๆ ได้แก่ สำนักอำนวยการ, สำนักการเงินและบัญชี, กลุ่มงานการเงิน, กลุ่มงานบัญชี, กลุ่มงานบริหารกลาง, กลุ่มงานกฎหมาย, กลุ่มงานนโยบายกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และกลุ่มงานเทคโนโลยีสารสนเทศ
- กรรมการและเลขานุการ ผู้อำนวยการกลุ่มงานยุทธศาสตร์และแผนองค์กร
- ที่ปรึกษา กลุ่มตรวจสอบภายใน ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการประเมินระบบ
1.2 อำนาจหน้าที่หลักของคณะกรรมการ
- อำนวยการและกำหนดแนวทางการประเมินผลการควบคุมภายในและบริหารความเสี่ยงในภาพรวมของ สกนช.
- รวบรวม พิจารณากลั่นกรอง และสรุปผลการประเมินเพื่อจัดทำรายงานระดับหน่วยงาน
- ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและปฏิบัติงานอื่นๆ ตามที่ได้รับมอบหมายจากผู้อำนวยการ สกนช.
1.3 กรอบกฎหมายและมาตรฐานที่อ้างอิง
การดำเนินงานยึดตามพระราชบัญญัติกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2562 มาตรา 24 (1) และหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในสำหรับหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2561 ของกระทรวงการคลัง
2. แผนบริหารความเสี่ยงการทุจริต ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
สกนช. ได้จัดทำแผนบริหารความเสี่ยงการทุจริต (Corruption Risk Assessment: CRA) เพื่อเสนอต่อผู้อำนวยการ สกนช. โดยมีกรอบเวลาการรายงาน 2 รอบ (รอบที่ 1 ในเดือนพฤษภาคม และรอบที่ 2 ในเดือนกันยายน)
2.1 เกณฑ์การประเมินระดับความเสี่ยง
การประเมินใช้ระบบการให้คะแนน (Risk Score) จากการคูณระหว่าง โอกาสเกิด (Likelihood) และ ผลกระทบ (Impact) ดังนี้:
|
ระดับคะแนน |
โอกาสเกิดทุจริต (Likelihood) |
ผลกระทบ (Impact) |
|
5 (สูงสุด) |
มากกว่า 5 ครั้งต่อปี |
บุคลากรได้รับบทบาท/ภารกิจ < 5 ราย |
|
4 |
ไม่เกิน 4 ครั้งต่อปี |
บุคลากรได้รับบทบาท/ภารกิจ 6 - 10 ราย |
|
3 |
ไม่เกิน 3 ครั้งต่อปี |
บุคลากรได้รับบทบาท/ภารกิจ 11 - 15 ราย |
|
2 |
ไม่เกิน 2 ครั้งต่อปี |
บุคลากรได้รับบทบาท/ภารกิจ 16 - 20 ราย |
|
1 (ต่ำสุด) |
1 ครั้งต่อปี |
บุคลากรได้รับบทบาท/ภารกิจ 21 - 30 ราย |
เกณฑ์การสรุปผลระดับความเสี่ยง:
- สีเขียว (ต่ำ) คะแนนน้อยกว่า 5
- สีเหลือง (ปานกลาง) คะแนน 5 - 9
- สีส้ม (สูง) คะแนน 10 - 14
- สีแดง (สูงมาก) คะแนน 15 ขึ้นไป
3. การวิเคราะห์ความเสี่ยงเฉพาะกรณี: โครงการบริหารประเด็นการสื่อสาร
จากการประเมินความเสี่ยงในโครงการบริหารประเด็นการสื่อสารเพื่อขยายผลการรับรู้บทบาทภารกิจของ สกนช. พบประเด็นความเสี่ยงและมาตรการจัดการดังนี้
3.1 ประเด็นความเสี่ยงที่ระบุ
- การจัดทำ TOR ความเสี่ยงในการรับสินบนเพื่อกำหนดรายละเอียดที่เฉพาะเจาะจง เอื้อประโยชน์ให้พวกพ้อง หรือการใช้ดุลพินิจที่ไม่เหมาะสม
- การจัดซื้อจัดจ้าง ความเสี่ยงในการประสานงานกับผู้รับจ้างล่วงหน้าเพื่อให้ได้เปรียบในการเสนอราคา
- การตรวจรับงาน ความเสี่ยงในการตรวจรับงานที่ไม่เป็นไปตามสัญญาเพื่อแลกกับผลประโยชน์หรือสินน้ำใจ
3.2 ผลการประเมินและมาตรการควบคุม
จากการประเมินพบว่าความเสี่ยงในทุกขั้นตอนอยู่ใน ระดับต่ำ (สีเขียว) โดยมีคะแนนระหว่าง 1 - 3 คะแนน อย่างไรก็ตาม สกนช. ได้กำหนดมาตรการควบคุมดังนี้:
|
ขั้นตอนการดำเนินงาน |
มาตรการควบคุม/ป้องกัน |
หน่วยงานรับผิดชอบ |
|
การจัดทำ TOR |
แต่งตั้งคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ กำหนดคุณสมบัติทางเทคนิคตามหลักเกณฑ์กรมบัญชีกลาง ไม่ระบุเจาะจง |
กลุ่มงานเทคโนโลยีสารสนเทศ |
|
การจัดซื้อจัดจ้าง |
คณะกรรมการและเจ้าหน้าที่พัสดุต้องจัดทำแบบรับรองตนเองว่าไม่มีส่วนได้เสียกับผู้รับจ้าง |
กลุ่มงานบริหารกลาง |
|
การตรวจรับงาน |
ประชุมคณะกรรมการเพื่อตรวจรับงานให้ครบถ้วนตาม TOR ก่อนการเบิกจ่าย |
กลุ่มงานเทคโนโลยีสารสนเทศ |
4. ข้อสังเกตเชิงวิเคราะห์
- การปรับปรุงโครงสร้างองค์กร สกนช. มีการยกเลิกคำสั่งเดิม (25/2565 และ 32/2563) เพื่อแต่งตั้งคณะกรรมการชุดใหม่ให้สอดคล้องกับการปรับโครงสร้างองค์กรปัจจุบัน เพื่อให้การปฏิบัติงานบรรลุวัตถุประสงค์ของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
- ความเป็นอิสระของการตรวจสอบ มีการกำหนดให้กลุ่มตรวจสอบภายในเป็นที่ปรึกษาคณะกรรมการ เพื่อให้มั่นใจว่ากระบวนการประเมินเป็นไปตามมาตรฐานการควบคุมภายในของหน่วยงานรัฐ
- การจัดการความเสี่ยงเชิงรุก แม้ผลการประเมินความเสี่ยงในโครงการตัวอย่างจะอยู่ในระดับต่ำ แต่หน่วยงานยังคงกำหนดมาตรการเชิงกระบวนการ (เช่น การรับรองตนเองและการใช้คณะกรรมการ) เพื่อปิดช่องว่างที่อาจนำไปสู่การทุจริตในอนาคต โดยมีการระบุงบประมาณดำเนินการในส่วนการจัดซื้อจัดจ้างชัดเจน (ประมาณ 12.5 ล้านบาท) เพื่อความโปร่งใสในการตรวจสอบ